Modern Zamanların İskenderiye Kütüphanesi; Vikipedi…

0
274

“Wikipedia’nın açıklığı bir hata değil, başarısının kaynağıdır”

Aaron Swartz

2001 yılında kurulduğundan beri sıkı takipte olduğum bir mecra Vikipedi (Wikipedia). Reportare’de de kaynak vermek istediğimizde hiperlink olarak öncelikli tercihimiz eğer ilgili başlıkta bir bilgi varsa Vikipedi oldu hep.  Açık erişimli, kullanıcıların üye olup ve/veya olmadan ortaklaşa içerik ürettikleri, içerikleri değiştirebildikleri, iyileştirebildikleri bir çok dilde hizmet veren, özgür, bağımsız, ücretsiz, reklamsız ve kar amacı gütmeyen bir internet ansiklopedisi olarak tanımlıyor kendisini.  Kurucularından Jimmy Wales, Vikipedi’yi, “Dünya üzerindeki her insana kendi dilinde, en üst kalitede, bedava bir ansiklopedi oluşturma ve dağıtma uğraşısı” olarak tanımlamaktadır. Ve tahmin edebileceğiniz gibi hiçbir zaman bitmeyecek olan bir ansiklopedi projesidir.

Türkçe içeriklerin yer aldığı Vikipedi ise 2003 yılında başlamış olup, 5 Haziran 2021 tarihi itibariyle ansiklopedide 406.231 madde, 2.020.138 sayfa, 35.661 dosya ve toplamda 25.519.967 değişiklik yer almaktadır. Yine bu tarih itibariyle 26 hizmetli dâhil toplamda 1.304.980 kayıtlı kullanıcısı vardır.

29 Nisan 2017’de Vikipedi’ye Türkiye’den erişim Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından idari tedbir uygulanmak suretiyle engellenmiş ve  2 yıl 8 ay 17 gün aradan sonra (992 gün), 15 Ocak 2020 tarihinde Anayasa Mahkemesi kararıyla yeniden erişime açılabilmiştir.

Bilginin özgür ve herkesin erişimine açık olmasını savunan, önemseyen biri olarak Vikipedi projesini çok önemli bulsam da özellikle Türkçe içerikler başta olmak üzere içeriklerin doğruluğu, yanlı olması, manipülasyona ve vandalizme açık olması konusu herkes gibi bende de hep soru işareti oluşturmuştu. İngilizce versiyonunda hem içeriklerin çok daha fazlası olması, doğruluk oranının yüksekliği, daha detaylı olmasını da Türkçe içeriklerle karşılaştırdığımızda hala büyük eksiklikler olduğunu görüyoruz -ki Türkiye’den erişim engeli koyulmasının sebeplerinden biri olarak da bu bilgilerin yanlışlığı ve manipülasyon gösteriliyordu.

Hiçbir zaman yasaklardan yana olmadım, uzun vadede tıpkı İngilizce versiyonunda olduğu gibi içeriklerin zamanla çok daha iyi olacağına inancını kaybetmeyenlerdenim. Özellikle yeni jenarasyonların kollektif içerik üretimine çok daha fazla destek vereceğini düşünüyorum. Üstelik şu yanılgıdan da kurtulmak lazım, bir çok mecrada, sözlüklerde, forumlarda, sohbetlerde içerikle ilgili sürekli eleştirildiğini görüyorum, okuyorum, duyuyorum. Herkese açık, bilginin üretimi ve paylaşımı anlamında tüm dünya insanlarına ait bir platformu eleştirmek çok anlamsız geliyor. Eksik mi görüyorsun eleştireceğine gir tamamla, yanlış mı görüyorsun söyleneceğine gir düzelt. Üretim ve paylaşım anlamında herkese açık bir mecrayı, üstelik sana da ait olan bir bilgi kaynağını hiçbir katkı koymadan eleştirmek sıkışık trafikte aracının içinde oturup trafiğe söylenmeye benzetiyorum. Trafiği yaratanlardan biri, yani sorunun kaynağı aynı zamanda sensin.

Kafama takılan tüm bu konulardaki soru işaretlerini Vikipedi’ye içerik oluşturan topluluklardan biri olan “WikiMediaTurkey” grubundan sevgili Başak ve Zafer’e sordum ve beni kırmayıp uzun uzun anlattılar. Umarım sizlerin de kafasındaki bazı soru işaretlerine cevap olabilir bu röportaj ve umarım siz de sadece cevaplar bulmakla kalmaz, bu kolektif, hepimize ait, gelecek nesillere miras bırakacağımız, sonu olmayan ansiklopediye içerik üretmek konusunda aktif katkı sağlarsınız.

İyi okumalar…

Ulvi Yaman, 9 Haziran 2021

1
2
3
4
5
Önceki İçerikPodcast: Sanatsal yokluk ya da Sülün Osman’ın basireti…
Sonraki İçerikEmekli dişçi,
uslanmaz gezgin ve maceracı…
1966, İstanbul doğumlu. Marmara Üniversitesi, Basın-Yayın Yüksek Okulu,Gazetecilik ve Halkla İlişkiler Bölümü’nden mezun oldu. Aynı üniversitenin Radyo ve Televizyon Bölümü’nde yüksek lisans yaptı ve doktora çalışmasına devam etti, tez aşamasında ayrıldı. 1984-1989 yılları arasında, bir yandan okurken bir yandan Toros Mühendislik şirketinde İthalat ve Pazarlama Müdürü olarak görev yaptı. , yine aynı yıllar arasında UNESCO’ya bağlı, kar amacı gütmeyen uluslararası programlara sahip “The Experiment In International Living in Turkey”de Program Koordinatörlüğü görevini yürüttü. 1991 yılında Şeker Sigorta’da Reorganizasyon, Pazarlama ve Reklam Müdürü olarak mesleki kariyerine başladı. 1993 yılında Oyak Sigorta’da Reklam Müdürü olarak görev aldı. Dream Design Factory’de 7 yıl Genel Koordinatörlük, (dDf'teki son 3 yılında dDf’nin yan kuruluşu olan dda, Dream Design Advertising’de Müşteri İlişkileri Direktörlüğü) Capital Events’de 2 yıl Genel Koordinatörlük görevlerinde bulundu. 2003 yılında X-event’in kurucu ortaklarından biri olarak, şirketinin genel koordinatörlük görevini üstlendi. 2005-14 yılları arasında Farkyeri Reklam Ajansının Kurucu Ortakları arasında yer aldı. Ulusal ve uluslararası müşteriler için yüzlerce başarılı projeyi hayata geçirdi.Reklamcılık ve Etkinlik Yönetimi alanlarında bir çok ödül aldı. İstanbul Modern Sanatlar Galerisi’nde Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yaptı. Doğrudan Pazarlama İletişimcileri Derneği Genel Koordinatör olarak görev yaptı. Çeşitli kitap projelerine katkıda bulundu, çeşitli dergi ve gazetelerde yazı, araştırma ve makaleleri yayınlandı. Halen bir çok ajans ve markaya danışmanlık vermektedir. TTNet'in "Yaratıcıya Destek, Yaratıcı Ekonomiye Destek" projesinin eğitmenlerinden oldu. 2006-2011 yılları arasında Bilgi Üniversitesi, Reklamcılık Bölümü’nde, “Etkinlik Yönetimi” dersleri verdi. Fenerbahçe Kulübü, Yüksek Divan Kurulu Üyesidir Specialties: Advertising, Event Management and Marketing, Special Project