Metamorfoz

0
40

“Ben bir bıçak ucuyum

Kavga vermiş halkına

Başkaldırıyorum işte

Varın benim farkıma”

…

Uzaklardan gelen ezan sesiyle, az ötemde yol kenarına park etmiş bir tır dorsesinde, iptidai koşullarda kurulmuş bir sofra için piknik tüpü üzerinde çay demlemekle meşgul şoför ve arkadaşının eski püskü teybinden duyulan şarkının sözleri birbirine karışıyor…

Katı olan her şey buharlaştı gerçekten…

Yok efendim hep olumsuz bakıyormuşum, yok efendim karamsarmışım. Neden anın tadını çıkaramıyor muşum? Her şeyim varmış, bana neymiş? Neden biraz olsun görmezden gelemiyor muşum? Neden hep bulunduğum ortamlarda keyif kaçırıyor muşum? Muşum da muşum… Amma söylendiniz be arkadaş. Sanki her Allah’ın günü şu gördüklerimiz, memleketin, dünyanın hali çok normal.

Hem bir deyin bakalım, neyine tahammül edecekmişim zevzekçe konuşmaların? Laf olsun torba dolsun diye sağı solu, başı sonu belli olmayan boş sözlerin… Literatür desen yok, tarih desen yok. Edebiyat, sanat hak getire. Bilgi desen külliyen sallama. Zaten ülke gündemi gündeminiz değil, dünya yıkılsa size ne?

Ama anlıyorum sizi de… Az biraz konformist bir yaşamın, ithal çikolatanın tadını alınca akıl yerinden oynadı. Yan mahalledeki yangından, kamudaki vurgundan, fonlardaki soygundan, dünyanın gidişinden, işçinin yitişinden sebep tadınız neden kaçsın, değil mi?

Ben de istemiyorum doğrusu. Lakin kabahat bende. Neyine inat ediyorum da hala ortamlarınıza katılıyorum…

Hem herkesin hayatı aynı şekilde göremeyeceğine, aynı şeyleri düşünüp, hissedemeyeceğine ikna olmuş biriyim ben. Deneyimlerimiz bir mi? Okuduğumuz, izlediğimiz, dinlediğimiz şeyler aynı mı? Değil.  E o zaman? Gerçekliğimiz farklı arkadaş, gerçekliğimiz. Ne diye çağırıp duruyorsunuz hala?

Sizin gibi popüler kültürün, egemen düzen dilinin, mesela televizyonun müptelası değilim bir kere. Hani şu bildik gelin-kaynana programlarına; hayal ürünü hayatları, entrikaları, şiddeti satan sabun köpüğü dizilere; sözde habermiş gibi verilen propaganda içeriklerine takılanlardan değilim… Plaza hiyerarşisi içinde baş eğerek yalnızca kazanmanın mühim bir şey olduğunu sanan asalaklardan ise hiç olmadım. İki lafınızdan biri para, mal, mülk… Ne bayat hikayeler… Hele bir de yalandan din iman muhabbetiniz yok mu? Sanki yaşamınızda bir yeri varmış gibi…

Ağacın yeşilini, daldaki kuşu, yapraktaki tırtılı başka görmüşüz bir kere. Hem hiç “Memleket İsterim” şiirini okumamış biriyle şu memleketin dağlarını, börtü böceğini, sokaktaki köpeğini aynı şekilde sevmek mümkün olabilir mi?

Doğal olarak politik aklımızın da aynı biçimde geliştiğini söylemek yanlış olur.

Tırtıl dedim de bak şimdi aklıma neler geldi…

Sen de on bir ben diyeyim on iki yaşındayım. Küçük loş bir odada tırtıl yetiştiriyordum o zamanlar… Oturduğumuz mahallenin yolu, izi, suyu yok. Elektrik desen bir var iki yok. Öyle bir kenar mahalle, öyle yoksul zamanlar. Tankerle su dağıtılan yıllardan bahsediyorum…

Bir meraktır başlamışım işte. Ama nasıl oldu hatırlamıyorum şimdi, ipek böceği tırtılı yetiştirmenin, doğrusu kozasının çok para kazandırdığını duyunca aklım çelinmişti, onu iyi hatırlıyorum. Konu birden hobi olmaktan çıkmıştı. Nasıl bir güdülenmeyse artık…

Dut yapraklarını yerken çıkardıkları seslere, giderek irileşen, tombullaşan, deri değiştiren hallerine ve her birinin kozasını örerken yaşadıklarına tanık olmak doğrusu acayip bir tecrübeydi. Hiç tırtılla konuşulur mu? Çocukluk işte…

Kozaların her biri dalların, yaprakların arasında adeta gökyüzündeki yıldızlar gibi belirdiğinde gözlerim parlar mutlu olurdum. Onca emek var sonuçta… İçeride ne olup bittiğini merak eder el feneri ile ışık tutardım. Düşünsene orada kanatlar olgunlaşıyor, bambaşka bir varlığa dönüşüyorlar. O daracık alanda nasıl bir mucize…

Kafka’nın ‘Dönüşüm’ eserini bilirsin belki. Yıllar sonra okuduğumda yaşanan bu şeyin bir metamorfoz olduğunu, birçok canlı türünde de gerçekleştiğini öğrenmiştim. Tabi Gregor Samsa’yı ve dramatik yaşamını da. Bak hala okumadıysan okumalısın.

Kozalar oluştuktan sonra onları adeta dut toplar gibi nazikçe alır, özenle istifler sonrasında alıcılarına götürürdüm. Tabi ufağım, yanımda ablam olurdu… O vakitler ipek üretimi için kullanılan kozaların, tırtıllar bir kelebek olarak çıktından sonra kullanıldığını zannederdim. Meğer olay farklıymış. Nerden bilebilirdim kozadaki ipeğin bozulmadan alınması için onların olduğu gibi sıcak suya atıldıklarını ve canlı canlı haşlandıklarını…

Ne büyük bir hayal kırıklığı ne büyük pişmanlıktı… Ta o zamanlardan tanımaya başlamıştım insanları. Çıkarları için, zevkleri için her şeyi yapabilecek bir tür…

İpek kumaş giymesen bir yerin mi dökülür?

Tabi durumu öğrenir öğrenmez son yetiştirdiğim tırtılların tamamının kelebeğe dönüşmesini beklemiş sonra hepsi kozalarından çıkar çıkmaz da hop doğaya salmıştım… Zaten ömürleri ne ki…

Hayatın her yanının bencil, çıkarları için her şeyi yapmaya hazır insanla dolu olduğunu kabullenmiştim. Nasıl olmasın? Şu ekonomi-politik toplum düzeninde hangi tür insan yetişiyor ki? Kazanma hırsının ve bu yolda yapılabilecek her tür şeyin, kötülüğün virüs gibi hızla yayıldığı bir düzen bu. Kapitalizmin egemen olduğu böylesi bir çağda ne tür bir insan ruhu yücelebilir ki!

Ne Gazze’ye şaşırıyorum ne de ormanların maden talanına açılmasına. Ne Trump gibilere şaşırıyorum ne de ‘bir kereden bir şey olmaz’ diyebilecek kadar alçalanlara…

Şu sefil hayatın içinde aşağılık insanları tanımadım mı sanıyorlar, anlamıyorum doğrusu. İki gözümle gördüm ben onları. Kulaklarım tanık oldu konuşmalarına… Ama çocuktuk, gençlik işte… O vakitler daha bir saftık.

Her gün yüzüne baktığın bir iş arkadaşının, dost bildiğin birinin, hatta gönlünü kaptırdığın bir sevgilinin gün gelip bambaşka biri olacağını nasıl düşünebilir bir insan? Kendinden başka hiçbir şeyi önemsemeyen bencilliklerine, içlerinde maharetle gizledikleri hırslarına tanık olmak… Bedeli epey ağır oluyormuş doğrusu.

Öyle işte… Bizim de o küçük dünyaların içinde dolanan kötülüğün sesini duymuşluğumuz oldu. Sıradan gibi görünen ruhların henüz ellerine güç geçmemiş hallerine tanık olduk mu? Olduk.

İnsandır, olur böyle şeyler diyerek önemsemediğimiz, hata olarak yorumlayıp kimi davranışları, yapılanları görmezden geldiğimiz zamanlardı işte… Ama şimdi, bugünden bakınca daha iyi anlıyor insan. Meğer kötülüğü kendi ellerimizle büyütüyormuşuz. Ne acı… İyilikle bir şeylerin düzelemeyeceğini bilememişiz.

Belki de Hannah Arendt haklıydı. Kötülüklerin çoğu iyi ya da kötü olmaya hiçbir zaman karar vermemiş bizim gibi sıradan insanlar tarafından gerçekleşiyordu.

Şu hale bak!

Salına salına yürüyor ama onun bir adımına yetişmek için adeta üç adım atıyorum. Yürürken üstümde koca bir yük çekiyor gibiyim. Sanki çamura saplanmış bir mandayı çekip iki adım attırmak için verilen bir çaba gibi… Ben de babamla yürürken o da böyle mi hissediyordu?

Biliyorum henüz çoğu şeyin farkında değil. Ama yaşayacak… Ne hayaller kuruyordur şimdi? Nasıl bir gelecek düşlüyordur kim bilir?

Allah vere de düşmesek, kaldırım da kaldırım değil ki birader. Şuraya bak her bir yanı tuzaklarla dolu. Gözün devamlı bastığın yerde olacak… Şu memlekette bir Allah’ın kulu çıkmaz mı arkadaş işini gücünü doğru dürüst yapacak?

Kendi elimizle bitirdik her şeyi. Kimseye söylenecek halimiz de yok. Şu beton yaşamı, şu servet, güç merkezli hayatı bile isteye tercih ettik. Şu piyasacı anlayışın yarattığı toplum düzenini hazlara kanarak güle oynaya kendimiz seçtik. İyiyi yerin dibine gömdük…

Oysa ne idealarla beslenmiştik. Eşit yurttaşlık ülküsüne dayalı bir cumhuriyet kurduğumuza, tam bağımsız, özgür yurttaşlar olduğumuza inandırılmıştık. Her ne kadar göremesek de… Üç kuşak geçmedi daha. Altı üstü üç kuşak. Eh tabi verirsen ülkenin anahtarını küresel sömürü çetelerine, “bir koyup üç alacağız” diye halka nara atarken alırsın üçün…

Göğün mavi, dalın yeşil, tarlanın sarı olduğu toprakları düşlemiştik. Kuşların çiçeklerin bir diyarı olsun istiyorduk. Zengin fakir farkı olmasın, kardeş kavgası bitsin diyorduk. Öyle bir memleket hayaliyle kozamızı örmüştük. Kelebek çıkacak diye beklerken…

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz